Nguyên nhân của sự sụp đổ hệ thống chủ nghĩa xã hội

Chuyên mục 'Diễn đàn Lich Sử' bởi Chi Ut, 19 Tháng mười một 2014.

  1. Nguyên nhân của sự sụp đổ hệ thống chủ nghĩa xã hội

    [​IMG]
    Theo sách giáo khoa Lịch sử lớp 9 và lớp 12 tại Việt Nam, nguyên nhân của sự sụp đổ các nước xã hội chủ nghĩa trên thế giới là do bản thân các nước cũng như tác động từ bên ngoài:

    Các nước công nghiệp tư bản (Tây Âu, bắc Mỹ...) dưới sự đấu tranh của tầng lớp người lao động, xã hội tư bản hình thành các hệ thống bảo hiểm xã hội tiên tiến để xoa dịu sự đối kháng giai cấp, nâng cao phúc lợi xã hội và giúp đỡ người nghèo. Trong khi các nước CNXH lại thiếu sự dân chủ thực sự, bám vào một đường lối, tư tưởng cứng nhắc đã vạch trước nên thiếu nhậy bén, chậm chạp với sự phát triển chung của toàn cầu.

    Các nước XHCN, mặc dù cũng đã luôn tìm cách hiện đại hóa đất nước, nhưng vẫn không theo kịp các nước tư bản. Với phương pháp "bao cấp" trong nhiều lĩnh vực (giao thông, y tế,lương thực, nhà ở...) để chứng minh sự ưu việt hơn nhà nước tư bản, dẫn tới thụt lùi về kinh tế, từ đó dẫn tới khủng hoảng kinh tế.

    Nhiều nước XHCN thể chế chính trị không phải đại diện cho toàn dân, rõ ràng nhất là ở các nước mà chính phủ không tự lập ra qua kháng chiến chống ngoại xâm, mà do nước khác áp đặt (như các nước đông Âu) và trợ cấp.

    Ở tất cả các nước XHCN, nền kinh tế không phát tiển theo thị trường, mà được chỉ đạo, nên thiếu thực tế về cung và cầu trong xã hội, không đầu tư đúng chỗ, chậm chạp trong áp dụng kỹ thuật mới. Ngoài ra trong thời kỳ chiến tranh lạnh các nước này đều bị gánh nặng nợ nước ngoài vì cần tiền cho việc chi phí quân sự lớn, ganh đua với Tây Âu.

    Đảng Cộng sản Liên Xô sụp đổ vì xa rời quần chúng.[6] Cuối đời Brezhnev, lãnh đạo Đảng CS Liên Xô càng ngày càng xa rời sự thay đổi, phát triển của thời đại, xa rời yêu cầu của quần chúng nhân dân. Trong tư tưởng và hành động, họ tỏ ra bảo thủ, cứng nhắc, duy trì hiện trạng theo kiểu tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại. Dưới thời Khrushchev và Brezhnev, về hình thức vẫn nhấn mạnh lãnh đạo tập thể, song thật ra chỉ là thay đổi từ một người quyết định thành một vài người quyết định mà thôi. Trên thực tế, không có sự thực hiện nghiêm túc của nguyên tắc tập trung dân chủ.

    Một số nước như Trung quốc, Việt Nam hiện nay đi theo chế độ XHCN mang bản sắc riêng. Trung Quốc tiến hành CNXH mang màu sắc Trung Quốc. Cả Trung Quốc và Việt Nam đều tiến hành đổi mới, loại bỏ cơ chế nhà nước quản lý tập trung, áp dụng mô hình kinh tế thị trường định hướng XHCN. Đặng Tiểu Bình có nói: "Mèo đen hay mèo trắng không quan trọng miễn là nó bắt được chuột". Cu Ba cũng bắt đầu tiến hành đổi mới.
    Nguồn: WiKipedia